Cruelty-free en vegan klinken alsof ze hetzelfde betekenen, maar ze gaan over iets anders. Cruelty-free zegt dat een product en de ingrediënten ervan niet op dieren zijn getest. Vegan zegt dat er geen dierlijke ingrediënten in zitten. Bij parfum maakt dat verschil veel uit, want juist geurstoffen hadden lang een dierlijke herkomst: muskus, castoreum, bijenwas. Wil je een geur die echt diervriendelijk is, kies dan een parfum waarvan de samenstelling volledig vegan is en die zonder dierproeven is gemaakt. Bij Pure Parfum zijn alle geuren vegan en diervriendelijk. Hieronder lees je wat beide claims precies betekenen, waar ze elkaar overlappen en hoe je een etiket leest.
Kort samengevat
- Cruelty-free betekent: niet op dieren getest. Het zegt niets over wat er in het flesje zit.
- Vegan betekent: geen ingrediënten van dierlijke oorsprong, zoals muskus, castoreum, honing of lanoline.
- Een parfum kan het ene zijn zonder het andere. Wie allebei wil, zoekt een parfum dat op beide punten klopt.
- In de EU geldt sinds 11 maart 2013 een verbod op dierproeven voor cosmetica, ook voor parfum. Een wettelijke definitie van ‘cruelty-free’ bestaat niet.
- Keurmerken controleren elk iets anders: het ene logo dekt dierproeven, het andere de ingrediënten.
Inhoudsopgave
- Wat betekent cruelty-free?
- Wat betekent vegan bij parfum?
- Het verschil in één overzicht
- Kan een parfum het ene zijn zonder het andere?
- Wat de Europese regels wel en niet regelen
- Keurmerken: wat elk logo controleert
- Zo lees je een parfumlabel in vier stappen
- Wat vegan en cruelty-free niet beloven
- Vegan parfum van Pure Parfum
- Onze kijk op cruelty-free en vegan
- Veelgestelde vragen
- Bronnen
Wat betekent cruelty-free?
Cruelty-free betekent letterlijk ‘zonder wreedheid’. Bij cosmetica en parfum gaat het om één ding: cruelty-free betekent dierproefvrij, en het zegt niet automatisch iets over dierlijke ingrediënten. Een cruelty-free parfum kan dus nog steeds bijenwas of honing bevatten.
Daar komt bij dat het woord geen beschermde term is. De Amerikaanse toezichthouder FDA wijst erop dat ‘cruelty-free’ en ‘not tested on animals’ geen wettelijke definitie hebben. Een merk kan met de claim alleen het eindproduct bedoelen, terwijl een leverancier of extern laboratorium de losse grondstoffen wel op dieren heeft getest. Ook in Europa heeft de term geen wettelijke definitie onder de EU- en VK-cosmeticaregels: een claim moet wel kloppen en onderbouwd kunnen worden, maar wat ‘cruelty-free’ precies dekt, bepaalt het merk zelf.
Voor parfum betekent dat: de claim gaat over testen, en het is goed om te weten of die belofte de hele keten omvat of alleen de laatste stap. Hoe je dat herkent, lees je ook in onze gids over parfum zonder dierproeven.
Wat betekent vegan bij parfum?
Vegan gaat over de samenstelling. De Nederlandse Vereniging voor Veganisme beschrijft dat de meeste veganisten onder veganistische cosmetica producten verstaan zonder dierlijke ingrediënten, die niet op dieren zijn getest en waarbij geen dieren zijn gebruikt bij productie of distributie. In die strenge betekenis omvat vegan dus ook cruelty-free. In de praktijk gebruiken merken het woord vaak alleen voor de ingrediënten, en daarom is het nuttig beide begrippen apart te bekijken.
Dierlijke ingrediënten die in geur en verzorging kunnen zitten
Parfum heeft een lange geschiedenis met dierlijke grondstoffen. De bekendste zijn:
- Muskus: oorspronkelijk afkomstig uit een klier van het muskushert. Lees meer in ons artikel over parfum zonder dierlijke muskus.
- Castoreum: een afscheiding van de bever, gebruikt voor een leerachtige, warme toon.
- Civet en ambergrijs: van de civetkat en de potvis, klassiek in oosterse en amberachtige geuren.
In de bredere wereld van cosmetica, zoals bodylotion en handcrème, noemt de Nederlandse Vereniging voor Veganisme onder meer honing, karmijn, cholesterol, collageen, keratine, stearinezuur, talg, bijenwas, schellak, elastine, glycerine, lanoline, zijde en propolis als stoffen die dierlijk kunnen zijn. Sommige, zoals glycerine en stearinezuur, bestaan ook in plantaardige of synthetische vorm. De naam op het etiket vertelt je dan niet waar de stof vandaan komt.
Waarom ‘parfum’ op het etiket weinig zegt
Op een ingrediëntenlijst staat vaak alleen het woord ‘parfum’ of ‘fragrance’. Daarachter kan een mengsel van tientallen stoffen schuilgaan. Volgens de Nederlandse Vereniging voor Veganisme kunnen daarin ook dierlijke stoffen zitten, zoals castoreum, en hoeft de herkomst van ingrediënten niet op het etiket te staan. Daarom is de belofte van het merk over de complete samenstelling zo belangrijk. Wil je weten hoe je de rest van de lijst leest, bekijk dan onze uitleg over parfum ingrediënten lezen.
Het verschil in één overzicht
| Cruelty-free | Vegan | |
|---|---|---|
| Waar gaat het over? | Dierproeven | Ingrediënten |
| Wat sluit het uit? | Testen van product of grondstoffen op dieren | Stoffen van dierlijke oorsprong |
| Wettelijk vastgelegd? | Nee, geen wettelijke definitie | Nee, geen wettelijke definitie |
| Voorbeeld van wat wel kan | Parfum met bijenwas of honing | Afhankelijk van de definitie die het merk hanteert |
| Bekende keurmerken | Leaping Bunny, PETA-logo | Vegan Trademark, V-Label, PETA vegan-logo |
| Wat je als koper wint | Zekerheid over testen | Zekerheid over wat je op je huid zet |
De kern: cruelty-free beschrijft de afwezigheid van dierproeven, vegan de samenstelling. De claims overlappen soms, maar zijn niet hetzelfde.
Kan een parfum het ene zijn zonder het andere?
Ja, in beide richtingen.
Cruelty-free, maar niet vegan. Stel: een merk test niets op dieren en draagt een cruelty-free logo. In de geur zit natuurlijke bijenwas voor een honingachtig accent, of de bijbehorende bodylotion bevat lanoline uit schapenwol. Er is geen dier getest, maar er zijn wel dierlijke stoffen gebruikt. Zo’n product is cruelty-free, niet vegan.
Vegan, maar niet dierproefvrij. Andersom kan een formule volledig plantaardig en synthetisch zijn, terwijl het merk het product verkoopt in landen waar dierproeven verplicht of toegestaan zijn. De ingrediënten zijn dan vegan, maar het product is ergens in de wereld mogelijk wel getest.
Daarom raden onafhankelijke uitleggers aan om afzonderlijk bewijs voor vegan én cruelty-free te zoeken: één logo dekt niet noodzakelijk beide. Wie een parfum wil dat op beide punten klopt, kiest bewust voor een merk dat de samenstelling vegan houdt en diervriendelijk werkt.
Wat de Europese regels wel en niet regelen
Wie in Nederland parfum koopt, profiteert van strenge Europese wetgeving. Parfum valt onder de Europese cosmeticaverordening (EG) nr. 1223/2009. Sinds 11 maart 2013 geldt in de EU een volledig verbod op het testen van cosmetische eindproducten en ingrediënten op dieren, en ook op het op de markt brengen van cosmetica die zulke verboden proeven hebben ondergaan.
Dat is een grote stap, maar de Nederlandse organisatie Proefdiervrij wijst op twee grenzen:
- Stoffen met meerdere toepassingen. Een grondstof die ook in bijvoorbeeld schoonmaakmiddelen of industriële producten wordt gebruikt, kan onder andere regels getest worden. Lees de uitleg bij cosmetica en dierproeven.
- Verkoop buiten Europa. Een product dat in Europa niet op dieren is getest, kan elders alsnog aan lokale testvereisten worden blootgesteld.
De EU-wet regelt bovendien niets over dierlijke ingrediënten. Muskus, bijenwas of lanoline zijn in Europese cosmetica gewoon toegestaan. Wie vegan parfum wil, heeft dus naast de wet ook de keuze van het merk nodig.
Keurmerken: wat elk logo controleert
Keurmerken maken het verschil zichtbaar, maar alleen als je weet wat ze controleren. De Nederlandse Vereniging voor Veganisme houdt een overzicht van vegan keurmerken bij. De belangrijkste voor parfum en verzorging:
| Keurmerk | Controleert | Wat het niet zegt |
|---|---|---|
| Leaping Bunny | Geen dierproeven door merk en leveranciers | Of er dierlijke ingrediënten in zitten |
| PETA (cruelty-free) | Geen dierproeven | Of het product vegan is |
| PETA (vegan) | Geen dierproeven én geen dierlijke ingrediënten | |
| Vegan Trademark | Geen dierlijke ingrediënten of bijproducten, geen relevante dierproeven | |
| V-Label | Vegan samenstelling, onafhankelijk gecontroleerd |
Leaping Bunny
Het Leaping Bunny-logo staat op cosmetica en schoonmaakmiddelen en sluit dierproeven op ingrediënten en producten uit. Volgens de programmavoorschriften van Leaping Bunny mogen het merk én zijn leveranciers na een vaste cut-offdatum geen dierproeven uitvoeren of laten uitvoeren. Het merk moet zijn leveranciers monitoren en onafhankelijke audits accepteren. Voor cosmetica ligt die cut-offdatum op 11 maart 2013, de dag waarop het Europese verbod volledig van kracht werd. Die aanpak, waarbij een onafhankelijke partij de hele keten controleert in plaats van alleen het eindproduct, kennen andere sectoren ook, zoals bij GOTS-gecertificeerde kleding.
Vegan Trademark en V-Label
De Vegan Trademark van The Vegan Society vraagt dat er geen dierlijke ingrediënten of bijproducten in het eindproduct of de toeleveringsketen zitten, en dat relevante dierproeven niet door of namens het bedrijf zijn uitgevoerd. In Nederland wordt het V-Label beheerd door de Vegetariërsbond, onder toezicht van V-Label International, met onafhankelijke controles en openbare criteria.
Meer over het verschil tussen deze logo’s lees je in onze artikelen over vegan keurmerken in cosmetica en cruelty-free keurmerken controleren.
Zo lees je een parfumlabel in vier stappen
Je hoeft geen chemicus te zijn om een parfum te beoordelen. Met deze vier stappen weet je snel waar je aan toe bent.
- Kijk welke claim er staat. Staat er ‘cruelty-free’, ‘vegan’ of allebei? Onthoud dat cruelty-free alleen over testen gaat. Zoek je een geur zonder dierlijke stoffen, dan is ‘vegan’ het woord dat telt.
- Herken het logo. Een konijntje met sterren is iets anders dan een vegan zonnebloem of een V. Gebruik de tabel hierboven om te zien wat het logo dekt. Respect voor Dieren adviseert om een keurmerk ook op te zoeken in de openbare database van de keurmerkorganisatie.
- Lees de ingrediëntenlijst. Let op namen als lanoline, bijenwas (cera alba), karmijn (CI 75470), honing (mel) en zijde. Staat er alleen ‘parfum’, dan is de belofte van het merk over de geurcompositie je houvast. Dat geldt trouwens niet alleen voor parfum: ook geurstoffen in haarverzorging staan vaak onder één verzamelnaam.
- Kies een merk dat beide beloftes doet. De eenvoudigste route is een merk dat zowel de samenstelling vegan houdt als diervriendelijk werkt. Dan hoef je niet per flesje te puzzelen.
Termen als eau de parfum, extrait of ‘parfumolie’ zeggen weer iets anders, namelijk hoe sterk een geur is. Die begrippen leggen we uit in parfum termen uitgelegd.
Wat vegan en cruelty-free niet beloven
Vegan en cruelty-free gaan over dieren. Ze zeggen niet dat een geur ‘natuurlijk’ is. Een vegan parfum kan synthetische ingrediënten bevatten, terwijl een natuurlijk parfum juist dierlijke stoffen kan bevatten. Dat is geen nadeel: moderne synthetische geurstoffen maken het mogelijk om warme, dierlijk aandoende accenten zoals muskus te creëren zonder dat er een dier aan te pas komt.
Ook ‘natuurlijk’ is geen garantie voor onschadelijkheid: de veiligheid van een ingrediënt hangt af van dosering en context. Heb je een gevoelige huid of ben je allergisch voor bepaalde geurstoffen, lees dan de allergenen op het etiket en test een nieuwe geur eerst op een klein stukje huid. Bij een huidreactie is je huisarts of dermatoloog de juiste persoon om te raadplegen. Wat er op het etiket staat en hoe je het leest, vind je in ons artikel over allergenen in parfum. Wil je ook weten welke andere stoffen je kunt vermijden, lees dan over parfum zonder ftalaten.
Vegan parfum van Pure Parfum
Zoek je een parfum waarbij je niet hoeft te kiezen tussen diervriendelijk en een geur die opvalt? Bij Pure Parfum zijn alle geuren vegan en diervriendelijk. Onze parfums zijn geïnspireerd op bekende designergeuren, met een hoge concentratie parfumolie voor een geur die lang blijft hangen. Omdat we geen geld uitgeven aan dure marketing en luxe verpakkingen, betaal je voor de geur zelf en niet voor het doosje.
Je kiest uit vrouwenparfums, herenparfums en unisex parfums. Wil je je geur doortrekken in je verzorging, dan vind je in onze Body Care-collectie geparfumeerde handcrèmes, bodylotion en bodywash.
Onze kijk op cruelty-free en vegan
Wij vinden dat je als parfumliefhebber niet hoeft te kiezen tussen een geur die je mooi vindt en een keuze waar je achter staat. Daarom zijn al onze geuren vegan en werken we diervriendelijk. Voor ons is dat geen extraatje, maar het uitgangspunt.
Het verschil tussen cruelty-free en vegan laat zien waarom één claim niet genoeg is. Een geur die niet op dieren is getest maar wel dierlijke grondstoffen bevat, voelt voor veel van onze klanten als een halve belofte. Juist in parfum, waar muskus en castoreum ooit standaard waren, is een vegan samenstelling een bewuste keuze.
Diervriendelijk hoeft ook niet duur te zijn. Dure flacons en grote reclamecampagnes maken een geur niet beter. Door die kosten weg te laten, kunnen we parfums maken die geïnspireerd zijn op bekende designergeuren, met veel parfumolie, tegen een prijs die betaalbaar blijft. Duizenden positieve beoordelingen laten zien dat die keuze aanslaat.
J
Veelgestelde vragen
Wat betekent cruelty-free precies?
Cruelty-free betekent dat een product en de ingrediënten ervan niet op dieren zijn getest. Het woord heeft geen wettelijke definitie, dus een merk bepaalt zelf hoe ver de belofte gaat. Een keurmerk zoals Leaping Bunny controleert ook de leveranciers.
Is vegan parfum automatisch cruelty-free?
Niet altijd. Vegan gaat over de ingrediënten, cruelty-free over dierproeven. In de strenge definitie van veganisme horen beide bij elkaar, maar merken gebruiken het woord vegan soms alleen voor de samenstelling. Een merk dat zijn geuren vegan maakt en diervriendelijk werkt, dekt beide.
Is alle parfum in Nederland dierproefvrij?
Sinds 11 maart 2013 mogen cosmetica, waaronder parfum, in de EU niet op dieren worden getest en mogen producten die zulke proeven hebben ondergaan niet worden verkocht. Er zijn uitzonderingen voor stoffen die ook buiten cosmetica worden gebruikt en voor verkoop buiten Europa. Over dierlijke ingrediënten zegt de wet niets.
Welke dierlijke ingrediënten zitten er soms in parfum?
Klassieke voorbeelden zijn muskus, castoreum, civet en ambergrijs. In verzorgingsproducten kom je ook bijenwas, honing, lanoline en karmijn tegen. Veel moderne parfums gebruiken synthetische alternatieven die dezelfde warme tonen geven zonder dierlijke herkomst.
Waarom staat er alleen ‘parfum’ op de ingrediëntenlijst?
De geurcompositie mag onder één verzamelnaam worden vermeld. Daardoor zie je niet welke losse geurstoffen erin zitten of waar ze vandaan komen. Wil je zeker zijn dat de geur vegan is, kies dan een merk dat dat voor al zijn geuren belooft.
Bronnen
The Green List: verschil tussen vegan en cruelty-free FDA: “Cruelty Free”/“Not Tested on Animals” Cosmetics Business: certified formulation in beauty products Nederlandse Vereniging voor Veganisme: cosmetica Nederlandse Vereniging voor Veganisme: vegankeurmerkenlijst EUR-Lex: Verordening (EG) nr. 1223/2009 MDPI Cosmetics: Overview of Cosmetic Regulatory Frameworks around the World Proefdiervrij: cosmetica en dierproeven Keurmerkenwijzer: Leaping Bunny Leaping Bunny Programme Guidelines (2020) The Vegan Society: Cruelty-Free vs Vegan Vegetariërsbond: V-Label Respect voor Dieren: proefdiervrije cosmetica herkennen Bezzia: wat zijn veganistische parfums